İranlı Nesrin Afzali: Recm ile bizi korkutamazlar

Recm cezasını protesto ettiği için 6 ay hapis ve 10 kırbaç cezası verilen İranlı kadın gazeteci Nesrin Afzali, ev hapsinde temyiz sonucunu beklerken telefonla NTVMSNBC’ye konuştu: Bizi recm ile korkutamazlar, aksine motive ediyorlar.

Recm cezasını tartışmaya açan, ancak kaldırmayan İran’da daha 2 ay önce, iki kız kardeşe “evlilik dışı ilişki” suçlamasıyla “recm” (taşlayarak öldürme) cezası verildi. Ceza, kadınlar için büyük bir tehdit ama, İranlı kadınların sözcülerinden Nesrin Afzali “bu şekilde ölmekten korkmadıklarını, zaten ölü gibi yaşadıklarını, ceza tehdidinin aksine kendilerini motive ettiğini” söylüyor. “Kırbaç mahkumu” Nesrin Afzali’ye yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:

Davanızla ilgili soru sorabilir miyim?Şu anda ev hapsindeyim, umarım cevap verebilirim.

Gazeteciliğe nasıl ve nerede başladınız?Uzun süre Zanan dergisi için yazdım, fakat 16 yıldır yayınlanan dergi, “İran’la ilgili karanlık portre çizdiği” gerekçesiyle bu yıl şubat ayında kapatıldı. Kadın hakları savunucusuyum ve bir çok internet sitesinde yazmaya devam ettim. Halen yazıyorum.

Eşiniz sizi destekliyor mu?Eşim de kadın hakları savunucusu ve gazeteci. Birçok kadın, problemleri ile ilgili danışmak için eşime geliyor.

Neden 6 ay hapis ve 10 kırbaç cezasına çarptırıldınız?1 yıl önce 4 kadın, Tahran Mahkemesi’nde yargılanıyordu ve bu kadınlar masumdu. Biz de mahkeme binasının önünde sessiz protesto gösterisi düzenledik. Elimizde pankartlar vardı ve birçok kadın hakları savunucusu oradaydı. Bir anda polisler beni tutukladı. 4 gün hücrede kaldım, sonra serbest bıraktılar. Dava 1 yıl sonra sonuçlandı; 3 arkadaşım hapis cezasına çarptırıldı ve tutuklandı. Bana da 6 ay hapis ve 10 kırbaç cezası verdiler. Avukat itiraz etti. Haftaya tekrar mahkemeye çıkacağız. Bu arada ev hapsindeyim.

Siz sessiz protesto düzenlediniz neden yargı bu kadar ağır bir karar aldı?
Ben de aynısını düşündüm. Kadına hakaret, işkence, adaletsizlik, insan haklarına aykırı. Biz suç işlemedik.

Bu cezayı protesto düzenlediğiniz için mi verdiler, yoksa sizi susturmak için gözdağı mı?
Evet tabii, bizim sesimizin duyulmasını istemiyorlar. Zanan dergisinde yazmış olan tüm arkadaşlarım ve kadın haklarını savunan her kadın için bu geçerli. Zanan dergisinde yazmış olan kadın gazeteciler tehlike altında, birçok kadın tutuklandı, sonra serbest bırakıldı.

Diğer kadınların bizim düşüncelerimizden etkilenmelerini istemiyorlar. Bizim istediğimiz tek şey ise özgürlük ve eşitlik. Bu yüzden hangi gazete veya dergide yazarsak takip ediyorlar, kapatıyorlar. Biz şiddet istemiyoruz ve çok düzgün protestolar, kampanyalar gerçekleştiriyoruz. Onlar da bunun farkında, fakat ellerinden gelen her şeyi yapıp bizi kısıtlamaya, korkutmaya çalışıyorlar. Ben bir suç işlemeden işkenceye maruz kalacağım. Aldığım cezanın açıklaması şu; Toplum düzenini bozmuşum... İnanabiliyor musunuz! Ama şiddetle bizi susturamazlar, biz sadece haklarımızı istiyoruz.

Son yıllarda İranlı kadınlar daha fazla seslerini çıkarıyorlar. Avukat, kadın hakları savunucusu, yazar ve gazeteci kadınlar gizlice imza kampanyası yürütüyor. Sanki ‘recm’ cezası kadınları korkutmayı amaçlasa da, sizler daha da cesaretli davranıyorsunuz. Hayatınız söz konusu olsa bile....
Evet aynen dediğiniz gibi... Aileler birbirlerini daha fazla destekliyor ve her geçen gün daha fazla kadın sesini duyuruyor. Zaten ölü gibi yaşıyoruz. Korkarak bir şey elde edemeyiz. Bu hayatta istediğimizi yapamayacaksak neden korkalım... Biz eğitimli kadınlarız, ama bu ülkede okuyamayan, ekonomik durumu kötü olan birçok kadın yaşıyor. Bizim sesimiz bir veya üç kişinin sesi değil, İran’da yaşayan ve doğacak tüm kadınların sesi. Benim sorumluğum. Bu yüzden bu cezadan veya gelecek daha ağır cezalardan kormuyorum, daha çok bu ceza ve işkence beni motive ediyor.

İran’da kadınların geleceğini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Her geçen gün sayımız artıyor, sesimizi duyuruyoruz ve isteklerimizi dile getiriyoruz. Kadınların kendi haklarını bilmemelerini istiyorlar, internet ve uydu kanallarına engel olmaya çalışıyorlar, fakat engelleyemiyorlar. Artık kadınlara eşleri de destek oluyor. Bu yüzden biz internet aracılığıyla yazıyoruz ve kadınlar artık internetten haberleri okuyor, yani gerçekleri görüyor. Üniversitede okuyanların yüzde 60’ı kadın, yani erkeklerden daha fazla kadın üniversiteli var. Genç kadınlar anneleri gibi evde oturmak istemiyor, meslek edinmek istiyorlar. Bize sonsuza kadar engel olamazlar. Biz suç işlemiyoruz ve bir neden bulup bizi tutuklamaya çalışıyorlar.

Kadınların eşit haklar kazanması için politik sistemde nasıl bir değişim olmalı?
Aslında bu ülkenin vatandaşları erkek veya kadın, çoğunluğu kadınlarla erkeklerin eşit olmasını istiyor. Bunu engelleyen İran İslam Cumhuriyeti yönetimi. İran İslam Cumhuriyeti’nin politik sistemi ve ideolojisi kadınları hiçe sayıyor ve baskı uyguluyor. Bu ülkenin insanları ise hükümetten daha açık bir zihniyete sahip. Onların ideolojisi köktendincilik. Ancak reformla bu ülkeyi değiştirebiliriz. Yönetim halkın sesine kulak vermeli.

Cezanızı azaltacaklarını düşünüyor musunuz?
Umarım azaltırlar. İran’da her şey mümkün. (gülüyor) Bu yüzden bilemiyorum. Fakat umurumda değil.