Dünyada, 1,2 milyar insanın “güvenilir içme suyu”ndan yoksun yaşadığı bildirildi.
Çevre Mühendisleri Odası tarafından hazırlanan, “2007 Su Raporunda” dünya ve Türkiye'deki su durumuna ilişkin tespitlerde bulunuldu.
Dünyada, içilebilir-kullanılabilir su miktarının toplam su miktarının çok küçük bir bölümünü oluşturduğu belirtilen raporda, “Yerkürede bulunan suyun yüzde 97'si tuzlu su, yüzde 3'lük bölümü ise tatlı su olarak tarif edilen içilebilir veya kullanılabilir sudan oluşuyor. Bu suyun, yüzde 79'u kutuplardaki buz dağlarında, yüzde 20'si derin yer altı sularında toplanmıştır” denildi.
Rapora göre, yüzde 1'lik dilim ise göller, akarsular ve tatlı su rezervuarlarında yer alıyor. Dünyada, 1,2 milyar insan “güvenilir içme suyu”ndan yoksun yaşıyor. 2,4 milyar insan sağlık koşullarına uygun suya erişemiyor. Dünyada kullanılan suyun, yüzde 85'ini nüfusun yüzde 12'si tüketiyor. Avrupa'da ortalama su kullanımı 200-300 litre/gün ve ABD'de 575 litre/gün olmasına rağmen kalkınmakta olan ülkelerde yaşayan halkın beşte biri insan hakkı olarak kabul edilen en az 20 litre/gün suya ulaşamıyor.
Kalkınmakta olan ülkelerde en zengin halkın yüzde 20'si şebeke sistemi ile ulaşan suyun yüzde 85'ini, halkın en yoksul yüzde 20'lik kısmı ise sadece yüzde 25'ini kullanabiliyor.
Dünyanın belli bölgelerinde, (Afrika'nın büyük bölümü, Orta Doğu, Çin'in kuzeyi, Meksika ve Kaliforniya) su rezervleri tükenmek üzere. Ayrıca artan nüfus, kentleşme ve kişi başına tüketilen suyun artması nedeniyle suya olan talep, arzı geçerken mevcut su kaynakları da sürekli kirleniyor.
İnsanların, hem yaşamlarını devam ettirmesini sağlayan hem de yaşam kalitesini belirleyen su varlıklarının, sanayileşme, tarım ve iklim baskısı ile birlikte azalmaya başladığı ifade edilen raporda, şöyle denildi:
“Bir ülkede, su varlıklarının yeterli olup olmadığının en sağlıklı göstergesi yıllık yenilenebilir tatlı su miktarıdır. Bu miktarın kişi başı 1000 metreküpün altına düşmesi durumunda, o ülkenin 'su kıtlığı' noktasına ulaştığı kabul edilir. Eğer, bir ülkede kişi başına yenilenebilir tatlı su miktarı 1000 ila 1670 metreküp arasında değişirse, bu durum 'su baskısı' olarak adlandırılır. Dünyada, 2050 yılına kadar Orta Doğu ülkeleri başta olmak üzere 54 ülkenin su sıkıntısı çekeceği öngörülmektedir.”
TÜRKİYE'DE DURUM
Türkiye'deki su durumuna da değinilen raporda, Türkiye'nin ekonomik olarak kullanılabilen su miktarının, yıllık çekilebilen 12,2 kilometreküp yer altı suyu ve yıllık tüketilen 95 kilometreküp yüzey suyu olmak üzere 107,2 kilometreküp olduğu ifade edildi.
Kullanım amaçlarına göre suyun yüzde 74'ünün sulama, yüzde 16'sının içme-kullanma, yüzde 10'unun ise endüstriyel kullanım suyu olarak değerlendirildiği belirtilen raporda, “UNEP'in raporuna göre, dünya ortalaması 7000 metreküp olarak belirlenmiş olup, Türkiye 2006 yılı itibariyle kişi başına 1430 metreküp tatlı su kaynağı ile düşük sınıfta yer almaktadır” denildi.
Raporda ayrıca, “Türkiye'de, su kaynaklarından aşırı çekim sonucu sahil kesimlerinde yer altı su tuzlanması, tarımsal faaliyetlerde kullanılan kimyasallar ile evsel, endüstriyel atıklar nedeniyle kirlenme yaşanıyor” ifadesine yer verildi.
|
