| 1. |
Yaşar Kemal (d. 1923 (nüfus kaydında 1926), Osmaniye), eserlerini Türkçe yazan Kürt asıllı romancı. Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli'dir.
Yaşar Kemal, 1923 yılında Osmaniye iline bağlı Hemite köyünde ya da şimdiki adıyla Göğceli'de (Gökçedam) doğdu. Henüz ortaokul sıralarındayken halk yazınına duyduğu ilgi onu folklor derlemeleri yapmaya yöneltti. O dönemde şiirleri Adana Halkevi'nin yayını olan "Görüşler Dergisi"nde yayımlandı. Ortaokulun son sınıfındayken okulu bırakmak zorunda kalarak ırgatlık, amelebaşılık, pirinç tarlalarında su bekçiliği, arzuhalcilik, öğretmenlik, kütüphane memurluğu gibi işlerde çalıştı. Bu arada "Ülke", "Kovan", "Millet", "Beşpınar" dergilerinde şiirleri görüldü.
1940’lı yıllarda Adana’da çıkan Çığ dergisi çevresindeki yazar ve aydınlarla ilişki kurdu ve şiirleri o dergide de yayımlanmaya başladı. Abidin Dino ve ağabeyi Arif Dino ile kurduğu yakınlık onun düşünce ve edebiyat dünyasının gelişimini etkiledi.
Ramazanoğlu Kütüphanesi’nde çalıştığı dönemde Orhan Kemal’le tanıştı. İlk öyküleri “Bebek”, “Dükkâncı”, “Memet ile Memet” 1950’lerde yayımlandı. İlk öyküsü “Pis Hikâye”yi ise 1944’te Kayseri’de askerliğini yaparken yazdı.
1951 yılında İstanbul'a yerleşerek, Cumhuriyet Gazetesi' nde fıkra ile röportaj yazarlığı yapmaya başladı. "Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün" başlıklı röportajıyla Gazeteciler Cemiyeti Özel Başarı Armağanı'nı kazandı. O yıllarda öyküleriyle de ilgi çeken sanatçının 1952 yılında "Sarı Sıcak" adlı öykü kitabı yayımlandı. İlk romanı "İnce Memed" 1955 yılında çıktı. 1955-1984 yılları arasında öykü, roman, röportaj ile makalelerinden oluşan 33 kitabı yayımlandı.
Yaşar Kemal, ilk romanı "İnce Memed" ile 1955 yılında Varlık Roman Armağanı'nı kazandı. 1974 yılında "Demirciler Çarşısı Cinayeti" adlı yapıtı, Madaralı Roman Ödülü' nü aldı. "Yer Demir Gök Bakır" Fransa'da 1977 yılında, Edebiyat Eleştirmenleri Sendikası tarafından yılın en iyi yabancı romanı seçildi. "Binboğalar Efsanesi" 1979 yaz dönemi için Büyük Edebiyat Jürisi tarafından seçilen kitaplar arasında yer aldı. 1982 yılında uluslararası Del Duca Ödülü' ne değer görülen Yaşar Kemal, 1984 yılında Fransa' nın Légion D'Honneur nişanını aldı.
Yapıtlarında Torosları, Çukurova'yı, Çukurova insanının acı yaşamını, ezilişini, sömürülüşünü, kan davasını, ağalık ile toprak sorununu ortaya koyan yazarın betimlemeleri yapıtlarının en önemli özelliğidir. 39 dilde yayımlanmış olan kitaplarıyla, dünya yazınında çok önemli bir yere sahiptir.
İspanyol göçmeni Mandil Paşa'nın torunu Tilda ile evliydi.
Eserleri
Öykü
Roman
- İnce Memed Serisi
- İnce Memed I,1955,
- İnce Memed II, 1969,
- İnce Memed III, 1984,
- İnce Memed IV, 2006,
- Bir Ada Hikayesi Serisi
- Dağın Öte Yüzü Serisi
- Akçasazın Ağaları Serisi
- Kimsecik Serisi
- Efsane Derlemeleri-Romanlar
- Diğer Romanları
- Algözüm Seyreyle Salih, 1976, Cem,
- Çakırcalı Efe, Ararat, 1972,
- Yılanı Öldürseler, 1976,
- Kuşlar da Gitti, 1978,
- Deniz Küstü, 1978,
Röportaj
- Allahın Askerleri, 1978, İst.: Milliyet Yayınları,
- Yanan Ormanlarda 50 Gün, İst.: Türkiye Ormancılar Cemiyeti, 1955,
- Çukurova Yana Yana, İst.: Yeditepe, 1955
- Peribacaları, İst.: Varlık, 1957,
- Bu Diyar Baştan Başa, İst.: Cem, 1971,
- Bir Bulut Kaynıyor, İst.: Cem, 1974,
- Yaşar Kemal Kendini Anlatıyor,.
Deneme-derleme
- Ağıtlar, Adana: Halkevi, 1943
- Taş Çatlasa, İst.: Ataç, 1961
- Baldaki Tuz, (1959-74 gazete yazıları) İst.: Cem, 1974,
- Gökyüzü Mavi Kaldı, (halk edebiyatından seçmeler, S. Eyüboğlu ile)
- Ağacın Çürüğü: Yazılar-Konuşmalar, (der. Alpay Kabacalı) İst.: Milliyet, 1980,
- Yayımlanmamış 10 Ağıt, İst.: Anadolu Sanat, 1985
- Sarı Defterdekiler: Folklor Derlemeleri, (haz. Alpay Kabacalı) İst.: Yapı Kredi, 1997
- Ustadır Arı, İst.: Can, 1995,
- Zulmün Artsın, İst.: Can, 1995.
Çocuk romanı
Çeviri
- “Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün” adlı röportaj dizisi ile 1955 Gazeteciler Cemiyeti Başarı Armağanı
- İnce Memed ile 1956 Varlık Roman Armağanı
- Teneke’den aynı adla uyarlanan oyunu ile 1966 İlhan İskender Armağanı
- “Teneke” oyunu ile 1966 Uluslararası Nancy Tiyatro Festivali Birincilik Ödülü
- Demirciler Çarşısı Cinayeti ile 1974 Madaralı Roman Armağanı
- Yer Demir Gök Bakır ile 1977 Fransa Eleştirmenler Sendikası En İyi Yabancı Roman Ödülü
- Ölmez Otu ile 1978’de Fransa’da En İyi Yabancı Kitap Ödülü
- Binboğalar Efsanesi ile 1979 Fransa “Büyük Jüri” En İyi Kitap Ödülü
- 1982 Uluslararası Cino Del Duca Ödülü
- 1984 Fransız Legion d’Honneur Ödülü Commandeur payesi
- 1984 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü 1985 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
- Kale Kapısı ile 1986 Orhan Kemal Roman Ödülü
- 1988 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü
- 1988 Fransa Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres Nişanı
- 1991 Fransa Strasbourg Üniversitesi Onur Doktorası
- 1992 11. TÜYAP Kitap Fuarı Onur Yazarı
- 1992 Antalya Akdeniz Üniversitesi Onur Doktorası
- 1993 Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü
- 1994 Mülkiyeliler Birliği Rüştü Koray Armağanı
- 1995 Morgenavissen Jylaand-Pösten Ödülü (Danimarka)
- 1996 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce Özgürlüğü Ödülü
- Kanun Sesi ile 1996 Akdeniz Yabancı Kitap ödülü (Perpignan, Fransa)
- 1996 VIII Katalunya Uluslar arası Ödülü (Barcelona, İspanya)
- 1996 Hellman/Hammet Baskı ?????????? Cesaret Ödülü, New York
- 1997 Nonino Ödülü (?????????, İtalya)
- 1997 Kenne Vakfı Düşünce ve Söz Özgürlüğü Ödülü (Uppsda, İsveç)
- 1997 Norveç Yazarlar Birliği ödülü, Wole Soyinka ile ortak
- 1997 Frankfurt Kitap Fuarı Alman Yayıncalar Birliği ödülü
- 1998 Frei Üniversitesi Berlin fahri doktora
- 1998 Bordeaux Yayıncılar Birliği Yabancı Edebiyat ödülü
- 2002 Bilken Üniversitesi fahri doktora
- 2003 Z. Homerus Şiir ödülü
- 2003 Savanos ödülü (Selanik)
- 2003 Türkiye Yayıncılar Birliği Yayıncılık Emek ödülü
Not: Netten alıntıdır. |
bora_sabri
Oca 22, 1:46AM |
