Bu girdi çok hoş, başkalarına
haber vermek için bu linki kullanayım:
1.
Minos uygarlığının Bronz Çağı duvar resimlerinde, eşsiz matematik bilgiler bulundu. Arşimed'in MÖ 300'de bulduğu geometrik şekil, MÖ 1600'de Minos duvarlarına çizilmiş.
Atina'daki Ulusal Teknik Üniversitesi'nden bilim adamı Constantin Papaodysseus, MÖ 1600'lere dayanan matematik şekillerin daha önce sanılandan çok daha derin bir matematik bilgisini gösterdiğini söylüyor.
Thera yanardağının MÖ 1600 yıllarında püskürmesiyle lavlar adanın güneyindeki Akrotiri'yi kapladı ve Minos uygarlığı yok oldu. Santorini adasındaki Akrotiri kentinde bir binanın duvarında bulunan şekiller üzerinde çalışmalar sürüyor.
Arşimed sarmalının ikizi
Akrotiri'de sürdürülen kazılar sırasında, aralarında antik rıhtıma yakın bir tapınak olduğu sanılan ve bugün Xeste-3 olarak adlandırılan büyük bina da dahil olmak üzere 10'dan fazla binada çalışmalar yapıldı.
Xeste-3'teki şekiller arasında en dikkat çekici olanı, 32 santimetre çapındaki noktalı sarmal. Papaodysseus, bu şeklin Arşimed sarmalıyla aynı olduğunu söylüyor: "Matematik bir fomülle tanımlanmış ve çizgiler eşit uzaklıkta."
Doğal ortamda yok
Salyangoz kabuğu gibi bazı spiraller, doğada bolca bulunuyor ya da kolaylıkla çizilebiliyor. Arşimed sarmalı ise diğerlerine benzemiyor, araştırmacılar Arşimed sarmalının doğal olarak oluşamayacağını düşünüyor.
Çalışması 'Archaeometry' dergisinde yayımlanan Papaodysseus, "bu, gelişmiş geometrik şekillerin bulunduğu en eski zaman" diyor: "Benzer şekiller ancak 1300 yıl sonrasında ortaya çıkıyor."
Yazılı belge yok
Papaodysseus ve ekibi, Theran sanatçılarının çizimlerindeki geometrik ilkeleri nasıl ve ne kadar anladığını henüz bilmiyor. Çünkü ellerinde bu döneme ait yazılı belge bulunmuyor.
Fakat Papaodysseus, "en azından, bu çizimlerin arkasında mutlaka geometrik araçlarla yapılan deneyler yatıyor olmalı. Çizimlerin belirgin geometrik sezilerle yapılmamış olması imkansız" diyor.
3 milimetre şaşıyor
Xeste-3'te bulunan geometrik tasarımlar, ilk olarak yıllar önce bölgede araştırmalar yapan arkeologlar tarafından keşfedildi. Papaodysseus'a göre, çoğu insan çizimlerin elle yapılmış rastgele resimler olduğunu düşünüyordu.
Araştırmalardan sonra, kıvrımların fazlasıyla düzgün olduğu sonucuna vardı: Kıvrımlar kesin bir matematik formülle ve uzaklıkları en fazla milimetrenin üçte biri şaşacak düzgünlükte çizilmişti.
Şablonla yaptılar ama...
Papaodysseus bu keskinliğin, kolay taşınabilmesi ve çizimlerin kolay yapılabilmesi için altı parçaya bölünebilen şablonlar kullanılarak sağlandığını düşünüyor. Asıl soru ise şablonların nasıl yapıldığı...
Bilim adamları, matematik formüller olmadan böyle bir sarmal yapabilmenin tek bir yolu olduğuna dikkat çekiyor: Bir çember, eşit açıda çizgilerle bölünür ve bu çizgilerin üzerine eşmerkezli daireler çizilir.
Aynı anda her bir çizginin ve eşmerkezli dairenin üzerinde birleştirilen noktalar Arşimed sarmalını ortaya çıkarır. Fakat bir çemberi 12'den fazla eşit parçaya bölmek hiç de sanıldığı kadar kolay bir iş değildir.
48 parçaya böldüler
Oysa Papaodysseus ve ekibi, Minos çizimlerindeki sarmala yerleştirilen noktaların, 48 parçaya bölünen çemberin üzerindeki radyal çizgilerin neredeyse tam olarak üzerinde olduğunu keşfetti.
Duvar çizimleri Minosların, açıları iki eşit parçaya bölebilecek kadar geometri bildiklerini kanıtlamıyor. Papaodysseus, "ama açılar kesinlikle eşit gibi görünüyor" diyor.
Ztagler ne işe yarar? Her Kavramı yorumlarken, kavramla alakalı
ztagleri virgülle ayırarak yazabilirsin. Bu şekilde benzer ztaglere sahip olan kavramları bulmak kolay olacaktır.